What's happening?

Video Sources 250 Views Report Error

  • The Social Dilemma (2020) ทุนนิยมสอดแนม ภัยแฝงเครือข่ายอัจฉริยะ
The Social Dilemma (2020) ทุนนิยมสอดแนม ภัยแฝงเครือข่ายอัจฉริยะ

The Social Dilemma (2020) ทุนนิยมสอดแนม ภัยแฝงเครือข่ายอัจฉริยะ

Your rating: 0
9 1 vote

Synopsis

ปฏิเสธไม่ได้ว่าทุกวันนี้เราใช้เวลากับหน้าจอสมาร์ตโฟนหรือแท็บเล็ตกันมากขึ้น และโดยไม่ทันสังเกตเราก็ยิ่งใช้เวลากับมันโดยเฉพาะการใช้งานแอปโซเชียลมีเดียต่าง ๆ กันแบบไม่ลืมหูลืมตาแต่สิ่งที่เราไม่เคยรู้เลยก็คือว่าบรรดาแอปโซเชียลต่าง ๆ ได้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและทัศนคติของเราไปโดยไม่รู้ตัว และหารู้ไม่ว่าธุรกิจดิจิทัลอย่างโซเชียลมีเดียกำลังบ่อนทำลายเสรีภาพทางความคิดของมนุษย์เพียงเพื่อตักตวงผลประโยชน์อย่างไร้มนุษยธรรม

นี่คือโจทย์ที่ The Social Dilemma สารคดีเรื่องล่าสุดที่เพิ่งปล่อยสตรีมมิงทาง Netflix ในสัปดาห์ที่ผ่านมาและกำลังถูกพูดถึงอย่างกว้างขวางเพราะมันกำลังพาเราเจาะลึกเข้าไปยังวงจรอุบาทว์ของธุรกิจที่อาศัยอัลกอริทึมของโซเชียลมีเดียในการบงการให้คนใช้เวลากับหน้าจอสมาร์ตโฟนแถมชี้นำความคิดของผู้คนเพียงเพื่อให้เลือกสินค้าและบริการหรือกระทั่งส่งผลต่อทัศนคติทางการเมืองอันส่งผลต่อการเลือกตั้งแถมยังยั่วยุให้เกิดการแบ่งแยกความคิดผู้คนอย่างไร้จริยธรรม

ถึงตรงนี้หลายคนคงสงสัยแล้วว่าสารคดีจะใช้ไม้ตายไหนในการบอกเล่าและโน้มน้าวเราให้เชื่อและร่วมรู้สึกไปกับสารที่มันกำลังนำเสนอ และวิทยายุทธแรกของมันก็คงหนีไม่พ้นการนำตัวคนที่เคยมีส่วนเกี่ยวข้องอย่างอดีตผู้ร่วมก่อตั้งและมีบทบาทกับโซเชียลมีเดียสำคัญ ๆ ทั้งเฟซบุ๊ก ทวิตเตอร์ ยูทูบ อินสตาแกรม ฯลฯ ดังนั้นในด่านแรกมันจึงทำหน้าที่เป็นเหมือนห้องสารภาพบาปของเหล่าผู้ก่อการที่ออกมาแฉกระบวนการชี้นำความคิดและบทบาทของโซเชียลมีเดียที่ทำให้สังคมแหว่งวิ่นและผิดเพี้ยน

ซึ่งปัญหาที่สารคดียกมาก็ต้องยอมรับแหละว่าเป็นเรื่องที่รู้ดีกันอยู่แล้วทั้งการกลั่นแกล้งกันในโลกออนไลน์ (Cyber Bullying) การที่เยาวชนใช้เวลากับโลกโซเชียลมากกว่าการมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม หรือแม้แต่การลดความภูมิใจในคุณค่าตนเองด้วยอุดมคติความงามที่แพร่กระจายในอินเทอร์เน็ต เหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่เราก็รับรู้กันอยู่แล้วแต่กระนั้นมันก็กลับตอกเราด้วยข้อมูลอันน่าตกตะลึงและเหลือเชื่อว่าเหล่าบริษัทที่ทำธุรกิจด้านสื่อโซเชียลกำลังใช้ข้อมูลมหัต หรือ Big Data มาชี้นำความคิดของผู้ใช้งานอย่างไร้มนุษยธรรม

โดยสารคดีพยายามอธิบายให้เราเข้าใจง่าย ๆ ท้้งผ่านบทสัมภาษณ์เหล่าอดีตผู้ทำงานด้านโซเชียลมีเดียและกระบวนการจำลองสถานการณ์ผ่านนักแสดงซึ่งในศัพท์ของทางสารคดีเราเรียกมันว่า Docudrama (ดอกคูดรามา) ทั้งผลกระทบต่อเยาวชนและครอบครัวอย่างที่กล่าวไปย่อหน้าก่อนและรวมถึงการจำลองสถานการณ์การทำงานของอัลกอริทึมของสื่อโซเชียลโดยใช้แอนิเมชัน Inside Out เป็นแรงบันดาลใจ ดังนั้นเราเลยได้เห็นคนหน้าเหมือนกัน 3 คนกำลังควบคุมข้อมูลที่ผู้ใช้งานคนหนึ่งกำลังจะได้เห็นบนหน้าจอไม่ต่างจากหุ่นเชิด

แต่กระนั้นสิ่งที่ต้องยอมรับตรง ๆ ก็คือสิ่งที่ เจฟฟ์ ออร์โลวสกี ผู้กำกับสารคดีนำเสนอก็เกิดจากการตั้งธงในแง่ร้ายกับสื่อโซเชียลมีเดียเป็นหลัก มันเลยขาดข้อมูลมาคะคานกับเหล่าอดีตผู้พัฒนาสื่อโซเชียลดัง ๆ หรือกระทั้งนักวิชาการต่าง ๆ ที่มาให้ข้อมูลอันน่าตกตะลึงว่าโซเชียลมีเดียกำลังใช้อำนาจชั่วร้ายของมันทำลายสังคมมนุษย์ได้อย่างไร สิ่งที่พอจะยกประโยชน์ให้จำเลยได้นอกจากข้อมูลที่บ่งบอกความยากลำบากที่จะทำให้สื่อโซเชียลกลับมาเป็นเครื่องมือของมนุษย์ที่ถูกใช้อย่างเหมาะสมแล้วก็คงเป็นลีลาการเล่าเรื่องที่เราต้องยอมรับว่าเวลาร่วม 94 นาทีของมันผ่านไปอย่างรวดเร็วและดูสนุกมาก

ดังนั้นสิ่งที่ The Social Dilemma น่าจะก่อคุณูปการที่สุดคงหนีไม่พ้นการเป็นมือที่หยิกแขนเราให้ตื่นรู้ถึงเหรียญด้านที่ส่งผลร้ายของสื่อโซเชียลมีเดียเพื่อให้เกิดการรู้เท่าทันสื่อและป้องกันตนเองและครอบครัวได้ โดยหวังเป็นอย่างยิ่งว่าตัวสารคดีจะได้รับความนิยมในไทยมากกว่านี้ โดยเฉพาะในยุคที่ข้อมูลข่าวสารไหลบ่าและวิวาทะในสังคมออนไลน์กำลังร้อนแรงทะลุปรอทอยู่ในขณะนี้

 

Director

Director

Cast

Similar titles

Secondhand Lions (2003) ผจญภัยเหนือทุ่งฝัน
Fever Pitch (2005) สาวรักกลุ้มกับหนุ่มบ้าบอล
Sonu Ke Titu Ki Sweety (2018)
Greyhound (2020) เกรย์ฮาวด์
The Assassins (2012) โจโฉ
Sylvie’s Love (2020) ซิลวี่เลิฟ
Shoplifters (2018) ครอบครัวที่ลัก
Hold the Dark (2018) โฮลด์ เดอะ ดาร์ก
Day of the Dead Bloodline (2018) วันนรกเดือด มฤตยูซอมบี้สยอง
Girls with Balls (2018) สาวนักตบสยบป่า
The Fighter (2011) เดอะ ไฟท์เตอร์ 2 แกร่ง หัวใจเกินร้อย
Sweet boy (2016) สวีทบอย